Iluzja w iluzji

Każdy z nas ma jakąś rodzinę, przyjaciół oraz bliższych i dalszych znajomych. Otaczający nas ludzie spełniają w naszym życiu różne funkcje - rzadko kiedy te same – tak samo my, jesteśmy dla nich „różnymi osobami”: każdy z nich widzi nas inaczej i do czego innego nas potrzebuje. Dla jednych jesteśmy wsparciem, dla innych wzorem, jeszcze inni stawiają sobie nas w miejscu, do którego nie chcą iść – jak stracha na wróble. Istotne jest to, że wszystkie osoby wokół nas mają wpływ na nasze życie, w szerokim znaczeniu tego słowa.

W normalnych warunkach wchodzimy w relacje z osobami, które są dla nas atrakcyjne, w środowisku których możemy rozwijać się zgodnie z naszymi predyspozycjami. Nie podążamy za ludźmi o odmiennych poglądach, a gdy mamy ochotę na seks nie idziemy do miejsca, gdzie przebywają osobnicy dla nas nieatrakcyjni. Gdy spotykamy przypadkowo osoby „z innego wymiaru” - na przykład na imprezach – najczęściej po kilku mniej lub bardziej ugrzecznionych zdaniach oddalamy się od nich. To naturalne i zdrowe zachowanie.

Internet zaburzył tę równowagę, prowadząc do licznych patologii w życiu społecznym, zwłaszcza wśród pokoleń, które poznały świat wirtualny dopiero w życiu dorosłym. Pojawił się nowy typ – wirtualny znajomy, czyli „przyjaciel” którego fizycznie możemy nigdy nie poznać. Nową postać poznajemy na podstawie tego, co pokazuje sama oraz na bazie wirtualnej opinii o niej. Popularnym zjawiskiem w necie jest „osobowość dysocjacyjna”: jedna osoba ma wiele kont i wiele osobowości, z których nie wszystkie są jakimkolwiek odbiciem tego kto siedzi przy komputerze. Zdarza się, że zawiedzeni zachowaniem Iksa, piszemy do Igreka, który jest tą samą osobą…

Wirtualny znajomy na wiele zalet, według mnie posiada jednak więcej wad. Jakkolwiek nie byłby prawdomówny, jest tylko dwuwymiarowym awatarem, często ukrytym za wieloma maskami. Stwarza wrażenie bliskości, często jednak nieprawdziwe – samotne osoby mają wiele „lajków”, które nie zasiądą na pustych miejscach przy wigilijnym stole, ani nie podadzą herbaty, gdy przyjdzie taka potrzeba. Dzieje się tak z wielu względów, przede wszystkim jednak dlatego, że fizyczny świat ma wiele ograniczeń i ludzie, z którymi stykamy się na co dzień - na ekranie naszego komputera – mieszkają zbyt daleko i pogawędki z nami traktują jako odskocznię od realnego świata.

Dzisiaj usunąłem ponad sto awatarów z mojego facebooka. Stwierdziłem bowiem, że człowiek nie powinien mieć zbyt wielu znajomych. Były dwa powody tej czystki: pierwszą pulę osób – kilkanaście jednostek – usunąłem dlatego, że były toksyczne. Człowiek nie powinien mieć tylu znajomych, bo zawsze znajdzie się ktoś, kto będzie czuł się źle w naszym towarzystwie i w rezultacie stanie się destruktywny. W realnym świecie, gdy zaprasza się znajomych na wieczór jazzowy, zakłada się, że wszyscy goście będą zadowoleni z muzyki. Krytyka jazzu i ewentualna awantura z tego powodu nie jest zjawiskiem oczekiwanym i normalnym. Tak samo dyskusja z przyjaciółmi na dowolny temat nie powinna być powodem kłótni – chyba, że mamy do czynienia z patologią. Na portalach społecznościowych jest jednak inaczej. Ludzie bardzo często niewłaściwie interpretują nasze intencje i potrzeby, naruszając sfery, do których nie byli zaproszeni. Dyskusje często przeradzają się w awantury i ataki personalne – wirtualne emocje różnią się od prawdziwych. Są zniekształcone i nie ma możliwości ich prawidłowego odczytu. Często zwyczajny wpis jest odbierany jako agresja lub odwrotnie, przemoc jest ignorowana i niewidoczna.

Drugą pulą „wyrzuconych” były osoby, które przez rok nie zareagowały na żaden mój wpis. W internecie nie jesteśmy anonimowi – trzeba pamiętać, że nawet jeśli zamieścimy cokolwiek na sekundę, będzie to widoczne. Wielu użytkowników kopiuje to czym się dzielimy, prowadzi dzienniki i obserwuje naszą działalność. Większość z nich nie ma złych intencji, spotkałem się jednak z przemocą, gdy byłem szantażowany przez grupę tak zwanych „hejterów”.

W zwyczajnym świecie w przypadku, gdy ktoś urywa z nami kontakt i nie odzywa się przez rok, zapominamy o nim i „wykreślamy” go ze świata znajomych. To naturalna selekcja. Miałem znajomych w okresie dzieciństwa i gdy nasze drogi się rozeszły, zapomnieliśmy o sobie. Później kolegowałem się z różnymi innymi osobami i gdy warunki znajomości się rozpadły, zakończyła się także nasza przyjaźń. Tylko niektóre znajomości przetrwały. To naturalne. Po co trzymać „trupy” na swoim własnym podwórku?

Istnieje jeszcze trzeci powód. Zazwyczaj otaczamy się ludźmi, którzy myślą podobnie, albo z którymi mamy wspólny cel. W wymuszonych warunkach, takich jak praca, szkoła, zjazd itd., ukrywamy część swojej prywatności, skupiając się na zadaniu, które mamy przed nosem. Na pewno jednak nikt normalny nie toleruje w swoim otoczeniu awanturników i plujących jadem osób!

Kilka dni temu napisałem na tak zwanej „ścianie” swoją opinię, na temat fajerwerków, ich wpływu na zwierzęta i ukrytym interesie przemysłu farmaceutycznego, który demonizując skutki hałasu, wpycha środki uspokajające dla zwierząt. Wirtualna znajoma – Iwona – rzuciła się na mnie i popełniła 17 wpisów, nakręcając się do tego stopnia, że z tematu psów weszła na tereny prywatne, pisząc między innymi, że ludzie mnie nie lubią, bo jestem jaki jestem. Wczoraj zaś, gdy zadałem niewinne pytanie, kolejna znajoma – Miłka – napisała, że ona nie ma tego problemu, następnie dowiedziałem się, że nie potrafię selekcjonować znajomych, mam „osobiste” problemy i że opinia o mnie… typowe ciągi słowne dla hejterów. Obie panie usunąłem, zostawiając je pod gradowymi chmurami. Po co o tym piszę? Moim celem jest pokazanie, że z przemocą słowną w internecie najlepiej walczyć „nie karmiąc trolla”, czyli odcinając się od awanturnika. Dyskusja nie ma żadnego sensu, a za stracone nerwy nie dostaniemy odszkodowania.

Iwona napisała mi, że skoro „wpuszczam bombę” na forum publiczne, powinienem cieszyć się, że ludzie dyskutują. Owszem ludzie dyskutowali, Iwona spamowała. Można to przyrównać do tłumaczeń gwałciciela, bo dziewczynka „nosząca krótką spódniczkę, sama się prosiła o gwałt”. Nie! i jeszcze raz nie. Nie wolno się zgadzać na nękanie i na przemoc.

Każdy ma jakąś rodzinę, przyjaciół oraz bliższych i dalszych znajomych. I każdy powinien o nich dbać. Żyjemy tu i teraz i mamy okazję przebywać na świecie, przeżywać emocje i dzielić się z nimi z najbliższymi. Świat wirtualny może być narzędziem do dzielenia się tym, czego doświadczamy z ludźmi, którzy są dla nas ważni. Sam w sobie jest tylko złodziejem czasu, którego nie mamy dużo...